नेपालको भुगोल

Upcoming Exams

No Exam available

Exam Title	Duration	Exam Date

नेपालको भुगोल (106 Questions)

नेपालको अवस्थिति

२६ डिग्री २२ मिनेट उत्तरी अक्षांश (Latitude) देखी ३० डिग्री २७ मिनेट उत्तरी अक्षांश सम्म र ८० डिग्री ४ मिनेट पूर्वी देशान्तर देखी ८८ डिग्री १२ मिनेट पूर्वी देशान्तर सम्म नेपाल फैलिएको छ । नेपालले विश्वको कुल क्षेत्रफलको ०.०३ % र एसियाको ०.३% भु-भाग ‌ओगटेको छ । नेपालको क्षेत्रफल १,४७,१८१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ भने पूर्व,पश्चिम, र दक्षिणमा भारत र उत्तरमा चिनको स्वशासित प्रदेश तिब्बतले घेरिएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय सिमाना

* नेपालको कुल अन्तर्राष्ट्रिय सिमाना २९२६ K.M. रहेको छ । जसमा चिनसँगको सिमाना १२३६ K.M. रहेको छ भने भारतसँग सिमाना १६९० K.M. रहेको छ ।

विवरण	दुरी/स्थान
नेपाल देखी समुन्द्री सतह सम्मको दुरी	११२७ किलोमिटर
उत्तरी विन्दु	हुम्लाको चाङ्गल भञ्ज्याङ्ग
दक्षिणी विन्दु	लोदावरी , झापा
पूर्वि विन्दु	ताप्लेजुङ्ग
पश्चिमि विन्दु	महाकाली न.पा. (कञ्चनपुर)

नेपालको प्रमाणिक समय

दोलखा जिल्लामा पर्ने गौरीशंकर हिमाललाई काटेर गएको ८६ डिग्री १५ मिनेट पूर्वी देशान्तरलाई आधार मानिएको ।

भित्री मधेशका जिल्लाहरु (पूर्वदेखी पश्चिम तर्फ)

१) उदयपुर २) सिन्धुली ३) मकवानपुर ४)चितवन ५) नवलपुर ६) दाङ्ग ७) सुर्खेत

नेपाल र चीन विचको प्रमुख नाकाहरु

नाकाको नाम	जिल्ला
ओलाङ्चुङ्गोला	ताप्लेजुङ्ग
किमाथाङ्का	संखुवासभा
तातोपानी	सिन्धुपाल्चोक
टिंकर	दार्चुला
कोरला	मुस्ताङ्ग

नेपालमा पाइने ऋृतु

बसन्त ऋृतु = (चैत्र-वैशाख)

ग्रीष्म ऋृतु =(जेष्ठ - अषाढ)

बर्षा =(श्रावण - भाद्र)

शरद = (असोज - कार्तिक)

हेमन्द = (मंसिर - पुस)

शिशिर = (माघ - फागुन)

विभिन्न स्थान र तिनको उचाई

सरगमाथा आधार शिविर = ५३६५ मि.

ककनी (नुवाकोट) = २१६० मि.

नगरकोट = २१६५ मि.

नाम्चेबजार = ३४५० मि.

जोमसोम (मुस्ताङ्ग) = २७१० मि.

तातोपानी (सिन्धुपाल्चोक) = ११८० मि.

नेपालको हावापानी

हावापानी	उचाइ	तापक्रम	विशेषता
उष्ण मनसुनी हावापानी	१२०० मि	न्यनतम ५-१५ डिग्री अधिकतम ३८-४२ डिग्री	पूर्वमा वढी पानीपर्ने र पश्चिममा कम हुँदै जाने
न्यानो समसितोष्ण हावापानी	१२०१ - २१ ०० मि	न्युनतम ० डिग्री अधिकतम २४ - ३५ डिग्री	मानव स्वास्थयको दृष्टिले राम्रो
ठण्डा समसितोष्ण हावापानी	२१०१ - ३३५० मि	न्युनतम ० डिग्री अधिकतम १५ - २० डिग्री	ठुल्ठुला घाँसे मैदान भएको
लेकाली हावापानी	३३५१ - ५००० मि	न्युनतम ० डिग्री अधिकतम १५ डिग्री	प्राय जाडो हुने
टुन्ड्रा हावापानी	५००१ मी भन्दा माथी	० डिग्री भन्दा कम	सधै हिउँ

नेपालको प्रमुख नदिहरु

नदि	लम्बाई	वहाव क्षमता	क्षेत्र	सहायक नदि
कोशी	७२० K.M. (उद्गम स्थल देखी गंगा नदिसम्म)	१५६४ घनमिटर प्रति सेकेण्ड	पूर्वमा कञ्चनजंघा देखी पश्चिममा लाङ्गटाङ्ग हिमाल सम्म	सुनकोशी, दुधकाशी तामाकोशी, ईन्द्रावती अरुण ,तमोर,लिखु
गण्डकी	३३८ K.M.(नेपालको भित्रको लम्बाई)	१७१३ घन मिटर प्रति सेकेण्ड	पूर्वमा लामाटाङ देखी पश्चिममा धौलागिरी सम्म	कालीगण्डकी,बुढीगण्डकी,सेती, मादी,मर्स्याङ्दी,दरौदी,त्रिशुली
कर्णाली	५०७ K.M.(नेपालभित्र)	१३१६ घनमिटर प्रति सेकेण्ड	पूर्वमा धौलागिरी देखी पश्चिममा अपि शैपाल हिमाल सम्म	हुम्ला कर्णाली,मुगु कर्णाली,ठूलो भेरी,सानो भेरी,सेती,तिला,बुढी गण्डकी

खुम्बु हिमनदीः उच्च स्थानबाट वहने हिमनदी/लामो हिमनदी
लामटाङ हिमनदीः लामटाङ हिमश्रृंखलाको सबैभन्दा ठुलो हिमनदी
नगुम्पा हिमनदीः हिमालय पर्वत श्रृङ्खलाको सबैभन्दा लामो हिमनदी

नेपालमा बहने नदि र तिनका उद्गमस्थल

नदि	उद्गमस्थल	नदि	उद्गमस्थल
वाग्मती	वागद्धार	दुधकोशी	दुधकुण्ड
बुढी गण्डकी	गणेश,मनास्लु हिमाल	पश्चिम सेती	अपि,सैपाल
काली गण्डकी	मुस्ताङ्ग लेक/ तिव्वत	मर्स्याङ्दी	मनास्लु, मुक्तीनाथ
त्रिशुली	गोसाइकुण्ड,लामाटाङ्ग,तिब्बत	सेती,मादी	अन्नपूर्ण हिमाल
हुम्ला कर्णाली,अरुण,भोटेकोशी,तामाकोशी	तिब्बत	महाकाली	अपि,शैपाल
मेची नदी	सिंहलिला पर्वत	वाणगंगा	चुरे डाडा

नेपालका केहि नदि र तिनका पौराणिक नाम

नदी	पौराणिक नाम	नदी	पौराणिक नाम
अरुण	महाप्रभा	वाणगंगा	भागिरथ नदी
बुढी गण्डकी	यशोधरा	त्रिशुली नदी	हरगंगा, त्रिशुलगंगा
कर्णाली नदी	पञ्चेश्वरी	मर्स्याङ्दी नदी	शीतप्रभा
सेती गण्डकी	शुक्लगंगा	कालीगण्डकी नदी	कृष्णभाख्या, हरिगंगा
मादी	गंगा,रत्नधारा	झिमरुक	धर्मावती (प्युठान)
लिखु	हेमगंगा	राप्ति	अचिरावती

भूमी सम्बन्धि जानकारीहरु
जग्गाको मालपोत उठाउन वि.सं. १९५३ मा मालअड्डाको स्थापना
जग्गा जमिनको अभिलेख राख्न सरकारी स्तरमा वि.सं. १८७१ मा लाल अड्डा र वि.सं. १८७९ मा मोठ अड्डाको स्थापना ।
वि.सं. १९७९ वैशाख १ गते देखी जग्गा रजिष्ट्रेशन पास गरी स्वामित्व हस्तान्तरण गर्ने व्यवस्थाको सुरुवात
वि.सं. १९८० देखी जग्गाको नक्साङ्कन कार्य भक्तपुरबाट प्रारम्भ
नेपालको राजनैतिक विभाजन
नेपाललाई १४ अञ्चल ७५ जिल्लामा वि.सं.२०१८ वैशाख १ मा विभाजन गरियो ।
भिमसेन थापाको पालामा नेपाललाई ३९ जिल्लामा विभाजन गरियो ।
राणा प्रधानमन्त्री वीर शमशेरका पालामा ३५ जिल्लामा विभाजन गरियो ।
नेपाललाई चार विकाशक्षेत्रमा वि.सं.२०२९ अषाढ २६ मा विभाजन गरियो । वि.सं. २०३७ आश्विन २६ मा सेती र महाकाली अञ्चल छुट्याई पाँच विकास क्षेत्र कायम गरियो ।
वि.सं. २०७२ असोज ३ गते जारी नेपालको संविधानले नेपाललाई ७ प्रदेश र ७७ जिल्लामा विभाजन गरियो।
जनसंख्याको आधारमा सबैभन्दा ठूलो
१) महानगरपालिका काठमाण्डौं महानगरपालिका

२)उप-महानगरपालिका जनकपुर उप-महानगरपालिका
३) नगरपालिका मेची नगरपालिका
४) गाउँपालिका राप्ती सोनारी गा.पा.(बाँके)
क्षेत्रफलको आधारमा सबैभन्दा ठूलो
१)महानगरपालिका पोखरा-लेखनाथ महानगरपालिका
२) उप-महानगरपालिका घोराही उप-महानगरपालिका
३) नगरपालिका शितगंगा नगरपालिका
४) गाउँपालिका नाम्खा गा.पा.,हुम्ला

नगरपालिका नभएका जिल्लाहरु
१) रसुवा २) मनाङ्ग ३) मुस्ताङ ४) हुम्ला ५) पूर्वि रुकुम

गाउँपालिका नभएका जिल्लाहरु
१) काठमाण्डौं २) भक्तपुर

१) सवैभन्दा वढि स्थानिय तह भएको जिल्ला = सर्लाही(२०)
२) सवैभन्दा वढि नगरपालिका भएको जिल्ला= रौतहट (१६)
३) सवैभन्दा वढि गाउँपालिका भएको जिल्ला ‍= धादिङ्ग (११)

क्षेत्रफलका आधारमा ठूलो र सानो जिल्लाहरु

क्षेत्रफलका आधारमा ठूलो जिल्ला	क्षेत्रफल	क्षेत्रफलका आधारमा साना जिल्लाहरु	क्षेत्रफल
डोल्पा	७८८९ वर्ग किलोमिटर	भक्तपुर	११९ वर्ग किलोमिटर
हुम्ला	५६५८ वर्ग किलोमिटर	ललितपुर	३८५ वर्ग किलोमिटर
ताप्लेजुङ्ग	३६४६ वर्ग किलोमिटर	काठमाण्डौं	३९५ वर्ग किलोमिटर
मुगु	३६३५ वर्ग किलोमिटर	पर्वत	४९४ वर्ग किलोमिटर
गोरखा	३६१० वर्ग किलोमिटर	तेह्रथुम	६७९ वर्ग किलोमिटर

जनसंख्याका आधारमा ठूलो र सानो जिल्लाहरु

जनसंख्याका आधारमा ठूला जिल्लहरु	क्षेत्रफल (वर्ग किलोमिटर)	जनसंख्याका आधारमा साना जिल्लाहरु	क्षेत्रफल (वर्ग किलोमिटर)
काठमाण्डौं	१७,४४,२४०	मनाङ्ग	६,५३८
मोरङ्ग	९,६५,३७०	मुस्ताङ्ग	१३,४४२
रुपन्देही	८,८०,१९६	डोल्पा	३६,७००
झापा	८,१२,६५०	रसुवा	४३,३००
कैलाली	७,७५,७०९	हुम्ला	५०,८५८

नेपालको भुगोल